بِسْمِ اللّهِ الْرَّحْمنِ الْرَّحیمْ 

 فقیرزاده اى بر اثر مرگ دو عمویش ، داراى ارث کلان و ثروت بسیار گردید،

 او با آن ثروت باد آورده  به فسق و انحراف و آلودگى پرداخت و با اسراف و ریخت و پاش زیاد، آن ثروت کلان را در راه هاى گمراهى ، مصرف مى کرد،

 به هر گناهى دست مى زد و هر شرابى را مى آشامید.

از روى نصیحت و خیر خواهى به او گفتم : اى فرزند! در آمد، همچون آب جارى است ، و زندگى همانند آسیابى است که به وسیله آن آب در گردش است .

 به عبارت دیگر، خرج کردن بسیار از کسى پذیرفته و شایسته است که موجب کاهش و نابودى در آمد نگردد ( آب که کم شد یا از بین رفت ، سنگ از گردش مى افتد.)

چو دخلت نیست ، خرج آهسته تر کن

که مى گویند ملاحان  سرودى 

اگر باران به کوهستان نبارد

به سالى دجله گردد، خشک رودى

 موازین عقل و ادب را رعایت کن و از امور بیهوده و باطل بپرهیز، زیرا وقتى که ثروتت تمام شود، به رنج و دشوارى مى افتى و پشیمان خواهى شد.

آن پسر که غرق در عیش و نوش و غافل از سرانجام کار بود، نصیحت مرا نپذیرفت و به من اعتراض کرد و گفت :

آسایش زندگى حاضر را نباید به خاطر رنج آینده به هم زد، اگر کسى چنین کند برخلاف شیوه خردمندان رفتار کرده است . این نقد بگیر و دست از آن نسیه بدار.

خداوندان کام و نیکبختى

چرا سختى خورند از بیم سختى ؟ 

برو شادى کن اى یار دل افروز

غم فردا نشاید خورد امروز 

دیدم نصیحت مرا نمى پذیرد، و دم گرم در آهن سرد او بى اثر است ، همنشینى با او را ترک کردم و دیگر نصیحتش نکردم

مدتى از این ماجرا گذشت ، همان گونه که من پیش بینى مى کردم ، همانطور شد، آن فقیرزاده تازه به دوران رسیده ، بر اثر عیاشى و اسراف ، آنچه را داشت ، نابود کرد،

 کارش به جایى رسید که دیدم لباس پروصله و پاره پاره پوشیده ، لقمه لقمه به دنبال غذاست ، تا آن را براى شبش بیندوزد،

نتیجه گیری

 علی (ع) فرمود:

«من افتخر بالتبذیر احتقر بالافلاس» کسى که به زیاده‏روى و ریخت و پاش افتخار کند، با تنگدستى خوار و زبون مى‏گردد.

منبع:

حکایتهاى گلستان سعدى

مؤ لف : محمد محمدى اشتهاردى